AD Delft: De fragiele erfenis van Stoelinga

AD Delft 2 april 2021
De afscheidsdienst van Martin Stoelinga in de Vredekerk bracht gisteren honderden mensen op de been. Familieleden begeleidden hun overleden vader en opa naar zijn laatste rustplaats. FOTO FRED LEEFLANG

Bron AD Delft door Carel van der Velden

Analyse

Vlak voordat vorige week Martin Stoelinga op 77-jarige leeftijd overleed, kwam zijn grootste politieke wens uit. Na lange onderhandelingen fuseerden de lokale partijen Stadsbelangen Delft en Groep Stoelinga. De krachtenbundeling mag de belangrijkste politieke mijlpaal van de markante Delftenaar worden genoemd. Zijn ultieme droom? De grootste partij van Delft te worden.

Voor de lokale partijen in Zuid-Holland was 2018 een geweldig jaar. Leefbaar Rotterdam bleef de grootste partij in de havenstad, Groep de Mos veroverde Den Haag en in het Westland haalden plaatselijke partijen bij elkaar opgeteld zelfs de meerderheid. In Delft bleef een dergelijke machtsgreep echter uit.

Martin Stoelinga was drie jaar geleden wel één van de winnaars van de raadsverkiezingen. De partij groeide van vier naar vijf zetels en was de grootste partij in 19 van de 49 Delftse stemlokalen. De meeste stemmen kwamen uit wijken als Vrijenban, Voorhof, Buitenhof en Tanthof. Zowel GroenLinks als studentenpartij STIP haalden echter meer stemmen, waardoor hij niet aan bod kwam in de college-onderhandelingen. Al had dat ook te maken met zijn scherpe anti-islamstandpunt. Hand toesteken

Stoelinga zag dat Onafhankelijk Delft en Stadsbelangen Delft bij elkaar opgeteld de meeste stemmen haalden. Reeds op de verkiezingsavond stak hij daarom de hand toe. Een fusie was volgens hem de enige mogelijkheid om de heerschappij van de landelijke partijen te doorbreken.

Toch was de fusie niet vanzelfsprekend. De stijl van opereren verschilde de afgelopen twintig jaar aanzienlijk. Kort door de bocht was Stadsbelangen Delft onder leiding van Aad Meuleman en Bram Stoop constructief en gouvernementeel. Stoelinga voerde, ondersteund door zijn kompaan Jan-Peter de Wit, vaak hard oppositie.

Carnaval

De extraverte Stoelinga voerde ooit campagne op een olifant en sprak verkleed als Sinterklaas in bij de gemeenteraad. Beroemd werd ook de stunt, waarbij de voormalige prins carnaval en ex-voetbaltrainer ten tijde van een debat over het naaktstrand in de Delftse Hout naakt over de Markt rende.

Ludieke stunts wisselde hij af met met harde confrontaties. Zoals in de berucht geworden Gondelaffaire, waarin Stoelinga VVD-wethouder Christiaan Baljé van corruptie betichtte. Baljé vocht de beschuldigingen tot aan de Hoge Raad aan, met steun van toenmalig burgemeester Bas Verkerk en met geld van de gemeente. Na jaren procederen oordeelde de Hoge Raad dat Stoelinga voldoende grond had om zijn beschuldigingen tegen Baljé te mogen uiten. De effecten zijn nog altijd merkbaar. Zestien jaar na dato scoort de Delftse VVD bij raadsverkiezingen nog altijd stukken slechter dan bij landelijke verkiezingen.

Stoelinga had echter vooral last van de grote demografische veranderingen in de stad. Toen De Snor twintig jaar geleden de politieke arena betrad, waren veel kiezers in Delft de arrogantie van de lang oppermachtige PvdA zat. Onvrede over de schaduwkanten van de multiculturele samenleving speelden ook een rol. Stadsbelangen Delft en het toenmalige Leefbaar Delft konden profiteren. Herkenbaarheid

Succes van nieuwe Stadspartij staat of valt met een herkenbare lijsttrekker

Die groeimarkt is er echter niet meer. Het maakt de politieke erfenis van Martin Stoelinga fragiel. Al was het maar omdat raadslid Jolanda Gaal in het fusieproces afhaakte en met Onafhankelijk Delft volgend jaar in dezelfde electorale vijver gaat vissen. Toch zou de nieuwe stadspartij succesvol kunnen worden. Maar het valt of staat met een herkenbare lijsttrekker, het liefst iemand die de bravoure van Martin Stoelinga koppelt aan de degelijkheid van Aad Meuleman. Verder is het van groot belang dat de erfgenamen ruzies buiten de deur weten te houden.

Vlak voordat vorige week Martin Stoelinga op 77-jarige leeftijd overleed, kwam zijn grootste politieke wens uit.

Na lange onderhandelingen fuseerden de lokale partijen Stadsbelangen Delft en Groep Stoelinga.

De krachtenbundeling mag de belangrijkste politieke mijlpaal van de markante Delftenaar worden genoemd. Zijn ultieme droom? De grootste partij van Delft te worden.